2016-08-25

La problemo de esperanto

Vi eble ne scias, sed me estas skribisto.

Estas vera. Por longatempo, mi estis ĵurnalisto por unu gazeto aŭ alia. Lastatempe, mi skribis por retgazeto en urbeto proksime mia urbo. Skribo ne estas nur laboro (aŭ verko, se oni preferas) por mi. Skribo estas kiel mi adoradas Dion; estas kiel mi vivas.

Antaŭ deksep aŭ dekok jaroj, mi ekkomencis skribi romanon kun helpo de mia amiko. Iam, mi demandis de mia edzino se ŝi legvolis ĝin kaj konigi al mi sian opinon. Nu, ŝi legis, kaj ŝi konigis. Ŝi ne konigis al mi se ŝi pensis ke la libro bonas aŭ malbonas; anstataŭe, ŝi konigis al mi ĉiun eraron, kiun ŝi vidis.

Ni nekorekte literumis vorton; ŝi konigis. Ni uzis la malkorektan interpunkcian signon; ŝi konigis. Kiel ŝi pensis pri la rekonto, ŝi ne konigis. Diru min: kiun tiu signifas? Ĉu la rakonto malbonegas, kaj tiuj eraroj estis la plebona parto? Ĉu ŝia ĉefĝojo estis la eraroj, kiujn ŝi trovis? Ŝia helpo ne helpemas.

Mi neniam petis al ŝi legi mian verkon denove.

Mi ĵus pensis pri tiu, post kelka retparolado kun aliaj Esperantparolantaj.

Kiel aliaj parolantoj de la lingvo, mi ŝatas la lingvon. Mi eklernis Esperanton antaŭ preskaŭ sep jaroj, kaj ofte mi diras al aliaj personoj pri la lingvo. Mi diras al ili pri la facileco de Esperanto; la belaj sonoj, kiun la lingvo havas; la uzemeco de lingvo kiu estas por la tuta mundo; kaj aliaj kialoj por lerni kaj paroli la lingvon.

Sed kelkfojej, ŝajnas ke la plegranda problemo, kiun Esperanto havas, ne estas la malkorektaj ideoj kiun neparolantoj havas, sed la parolantoj.

Pleparto de Esperantparolantoj estas bonegaj personoj. Ili konas tiun interesan lingvon; kaj por ili, tiu lingvo estas ponto inter ili kaj aliuloj. Oni povas paroli Tagalogo kaj parolas aliajn Filipinanojn, sed kiam oni ankaŭ konas Esperanto, oni ekpovas diri kun Japanianoj, Italianoj, Usanoj kaj multaj aliaj -- per nur unu lingvo.

Mi ŝategas renkonti tiujn personojn, rete aŭ alie. Tiu estas la celo, estas kial ni lernas ajnan lingvojn. Ni ĝojas koni aliajn personojn, kaj lingvo estas la strato sur kiu ni devas promeni, se ni volas koni ilin. Lingvo estas pri komunikado. Per lingvoj, ni konigas sin per dirante la rakontojn de niaj vivoj. Kiam tiu konigo okazas, la lingvo funkcias kiel devas. Per tiu konigo kaj tiu komunikado, ni lernas kaj ni lernigas al aliaj. Ni aldonas al ĉiu alia, kaj ni fariĝas plie da homo.

Tro da fojoj, ni forgesis tiun. Mi estas ano de pluraj esperantgrupoj, kaj tro ofte mi vidas dum paroladoj fariĝas pri nur Esperanto; alie, oni skribos pri temo amita, kaj respondantoj skribos nur mencii erarojn, kiel la koniganto forgesis uzi la akusitavon aŭ malkorekte literumis vorton. Tre belajn, interesajn paraladojn ni havas!

Unue, ni devas konfesi, neniu volas lerni kiel paroli lingvon por paroli nur pri tiu lingvo. Kaj ni ankaŭ devas konfesi ke ni lernas lingvoj per uzi. Ni lerni novajn vortojn kiam ni renkontas ilin en parolon aŭ dum legi, kaj per uzi ilin. Ni venku tiun problemon per havi plibonajn paroladojn. Ni konigu nian rakontojn al alia, ni havu diskutojn pri scio, pri niaj landoj, pri vivo. Ni havas belan lingvon, ni uzu!

La alia afero, pri kiu mi skribis, ankaŭ estas problemo. Se oni petas helpon, diras rakonton, aŭ alie provas paroli kun aliuloj, estas nek saĝaj nek amuza por koncentri pri gramatikerartoj. Estas malĝentila. Se oni komprenas la senson de la vortoj de la alia persono, tiam komunikado okazas. Feliĉu, kaj ne diru neniun pri la eraroj kiujn vi vidas.

Bonus se ĉiuj memoras kiel estis kiam ni eklernis. Ĉiu lingvo prezentas defiojn por la novlernanto, inkluzivante Esperanto. Neniu ŝatas korektiti tuta la tempo. Se oni estas la instruisto, oni devas korekti la eraron, sed alie, estas bona por diri neniun, aŭ eble parolas kun la persono kaj uzas la korektan vorton, aŭ milde korektas la eraron per ekzemplo. Tiu estas plibona kaj pli ĝentila.

Esperanto esperas fariĝi la lingvon internacian de paco, sed gramatiknazioj estas gramatiknazioj en ajna lingvo. Iam, iu esperantisto tiel korektos gramatikon de alia, kaj komencigos la unua milito inter esperantlandoj.


Aĝanta kun fratoj: Lerni algebron

Mi tri fratojn havas: Blejr, Viljam kaj Stefano. Ĉiu ĝojas la kompaniecon de la aliaj, sed ni neforgesu: Ni estas fratoj. Speciale por Stefĉo kaj Blehr, estis multaj momentoj en niaj knabecoj kiam ŝajnis preskaŭ certa ke iu mortigos la alian.

Antaŭ tridek-sep jaroj, Blejr lerneje studiis algebron per kelka malfacilo. Dum li studias, Stefĉo envenis la ĉambron, kie Blejr studiis; kaj komencis ĝeni lin.

La ĉambro de Blejr estis en la fronto de nia domo; kaj preter la fenestroj estis la tegmento de la verando. Blejr eliris sian ĉambron trans la fenestro, por sidi sur la tegmento. Stefĉo fermis kaj ŝlosis la fenestron malantaŭ li.

Tiu sufiĉe malbonas, sed Stefĉo tiam havis sep jarojn kaj li ne ankoraŭ sciis kiam li devus ĉesi. Li daŭras stari malantaŭ la fenestro kaj eligis sian langon al Blejr ĝis Blejr ekkoleris kaj batis la fenestro, defektis ĝin. Poste, ili bezonis aĉeti novan fenestron

Iel

2016-08-18

La kanono

Mi ŝategas Asteriks, sed la heroa Gaŭlo originale estis
skribita en la franca.
Kiu estas nia literatura kanono?

Mia dirvolo estas tiel: Se mi volas flui en la franca, mi devas koni la skribon de Viktoro Hugo; se la rusan, la librojn de Dostoevsky kaj Tolstoj; kaj la anglan, la teatraĵoj de Viljam Ŝekspiro.

Mi scias ke estas skriboj originalaj en Esperanto, sed ŝajnas ke pleparto estas pri la lingvo, kaj estas skribitaj por novaj lernantoj. Kiam mi trovis librojn por malnovaj parolantoj, ili estas tradukitoj el aliaj lingvoj, kiel "La Bona Arbo" aŭ "La Mastro de la Ringo." Tiu-ĉi estas mia spero.

Do, mi demandas al ĉiuj: Kiujn librojn vi trovas en Esperanto kiuj estas bonaj por legi? Kiuj skriboj kaptas la speron de esperantparolantoj kaj nia kulturo? Kiu estas nia kanono? Ĉu estas?

Sen respekto

Mia frato Blejr neniam respektitas, ne eĉ kiam li falas el aŭto.

Antaŭ 43 jaroj, mia familio loĝis en Forest Hills, urbeto ekster Pittsburgh. Blejr havis amikon, Akti, kiu patrino havis kabrioleto. Somertage, ŝi ofris kondukis la aŭton malrapide dum ni sidas sur la dorsoj de la seĝoj, por nia amuzo. (Mi aĝis 2 jarojn; Blejr kaj Akti aĝis 6 jarojn; kaj nia alia frato, Vilĉo aĝis 4 jarojn.)

La rajdo amuzis por ĉiuj ni, sed kiam la patrino de Akti turnis la ĉirkaŭe angulo, Blejr elfalis dum ni rigardis.

Poste 2 aŭ 3 minutoj, la aŭto alvenis ĉe nia domo, kaj ĉiuj ni eliris el la aŭto.

"Kie estas Blejr?" mia patrino demandis.

"Ho, li falis ĉe la angulo," Vilĉo diris, kaj ni iris en la domon por glaciaĵo.

2016-08-17

Imagaj amikoj

Mi iam aŭdis rakanton, pri knabino kiu havis imagan amikon. Mi diritas, ke la rakanto estas vera. La knabino diris ŝiajn gepatrojn, ke la amiko estis dirinta ŝin ke la amiko loĝis interne la planko de sia dormĉambro.

"Interesa," pensis la gepatroj de la knabino, sed ili demandis, "Kaj kial via amiko loĝas en la planko?"

"Ŝi diris al mi, ke viro metis ŝin tie," la knabino respondis.

Interesas rakonto, ĉu? Nu, tago sekvas tagon, kaj tempo pasis. Iam la knabino fariĝis virinon, kaj iris kolegion. Ŝiaj gepatroj decidis ŝanĝi ŝian dormĉambron. Unue ili forigis la meblojn, poste ili forigis la tapiŝon. Sed poste ili forigis la plankotabulojn por fari riparojn, ili bezonis telefoni la policajn.

Sube la tabulojn estis kadavro de knabino.

2013-01-29

Humoro nigra

Ho, kelkfojej mi pensas pri mortigi min. Ĉu iu rekomendas lokon, aŭ metodo?

Vi scias ke malbonas kiam vi decidas ne mortigi sin -- ne ĉar vi volas vivi, sed ĉar vi scias ke ĉiuj faros koleron al vi pri la malpurecon.

2013-01-20

2013-01-14

Melankolio

Alia tage mi ankoraŭ vivas. Supozas mi ke tiu bonas. Unu tago ĉiu foje, kaj mi eblas elteni.

Mi ja malamas melankolion.

Sed, tie-ĉi estas bildo de hipopotamo purpura. Ĝoju!

2013-01-10

'La Malfeliĉuloj'' redux

Do, Runjo Lunde trovis sian libron.

Oni memoreblas ke Runjo eliris el sian lernejon Vendrede pasite, ĉar ŝi perdis "La Malfeliĉuloj," kiu ŝi estas leginta.

Ŝia patrino faris signojn semajnfine, uzante bildo de da libro kaj demande "Ĉu iu vidas tiun-ĉi libron?" Lunde, Runjo metis multajn signojn sur la muroj kaj la pordoj de la lernejo. Alia lernanto vidis ilin, kaj konsciis ke ŝi estas vidinta ĝin en alia lernĉambro.

Runjo reakiris sian libron, kej ŝi refeliĉas.

2013-01-05

'La Malfeliĉuloj' kaj Runjo

Antaŭ monato kaj duono, mia filino petis legi "La Malfeliĉuloj," la romano de la franca romanisto Viktor Hugo. Ĉar mi havis la kompletan libron, mi pruntedonis ĝin al ŝi.

Runjo aĝas nur dek jarojn.

Ŝi komencis legi la libron hejme. Baldaŭ ŝi portis ĝin al sia lernejo kaj legis ĝin tie. Antaŭe longa tempo, ĉiuj la instruistoj ĉe ŝia lernejo konis ŝin kiel la lernanto kiu legas la libron kiu pezas pli ol ŝi.

Ŝi ja tre feliĉas pri la libro. Havante pli ol 1,400 paĝoj, la libro estas granda, sed ankaŭ ĝi tre bonas, kaj ŝi ĝin ŝategis. Ĝoje ŝi legis pri Jean Valjean, pri Fantine, kaj pri Cosette kaj la Thenardioj.

Ĵaŭde Runjo diris min ke "La Malfeliĉuloj" estas la unua libro kiu ŝi estas leginta ĉe sia lernejo kiu ŝi ja ĝojis.

Vendrede, kiam mi iris la lernejon por reakiri ŝin, mi videblis ke ŝi estis kriinta. La libro estis perdita.

Mi ne kredas ke ŝi perdis ĝin, kaj mi esperas ke neniu prenis ĝin. Mi ne scias. Mi ja konas tiun-ĉi: Ŝi ŝategas tiun libron kiel mi ŝategas mian "La Mastro de la Ringoj." Mi aĉetis la libron antaŭ dudek jaroj ĉe butiko de uzitaj libroj, sed ĝi neniam estis por mi.

Ĝi ĉiam ja estas por mia filino, por Runjo.

2013-01-03

'Tri Blindaj Musoj'

Tri musoj, tri musoj.
Ili blindas, ili blindas.
Ili ĉasis la farmiston,
Ŝi ilin atakis per tranĉilo.
Ĉu iam estis iu kiel tiuj musoj?

2012-01-27

Sourdough pancakes (and waffles, too!)

Want some waffles that aren't awful? Pining for pancakes with panache? Give your breakfast some bounce with something simply stupendous: sourdough!
 
Some of the worst pancakes and waffles I've ever had, are the sort that come from a mix in a box. Like anything else we eat, they can't help but taste better if they're homemade. Why would someone use a mix anyway? Pancakes particularly, but waffles also, grew out of a need for a straightforward, easy-to-make meal to get the day off to a good beginning when there wasn't much to cook with. If bread boils down to water and flour, with a dash of yeast; then pancakes are little more than flour, water and an egg. Strictly speaking sourdough is not necessary, but it doesn't hurt. In fact, it can add some flavor to something that might otherwise be a ho-hum shade of bland.
 
Here's the basic recipe I use. Note the standard rules on substitutions.
 
1 c. sourdough starter
2 tbsp. butter or oil
1 egg
2 tbsp. sugar
1 tsp. baking powder
¼ tsp. baking soda
1 c. all-purpose flour
 
Soften the butter and place in a medium-size mixing bowl before adding other ingredients. Stir ingredients until they are thoroughly mixed. If the final mixture is too thick, add approximately ¼ cup of additional moisture to thin the batter out. My children prefer when I use buttermilk, but I also have had satisfactory results with milk. Heat a skillet over medium-high heat, when it is properly heated, spoon batter onto the surface. Flip pancakes when they are lightly browned around the edges and removefter about 30 seconds, when they have had time to cook all the way through.
 
I use the same recipe to satisfy my children's craving for waffles, with no alterations to the amounts of the ingredients. Feel free to experiment and adjust the recipe to suit your own palate.
 
For extra flavor, substitute ½ c. whole wheat flour for half the all-purpose flour.

2012-01-23

Six impossible things before breakfast

I've always got a kick out of the quest story where the hero is given a series of impossible tasks to complete, and yet somehow manages them.

Sometimes the hero manages them through sheer bravery and force of will; other times, the tasks are met with the aid of friends. Most frequently, though, the impossible becomes not only feasible but fairly obvious in hindsight.

The Mabinogion relates a few of the first sort of quest, in the person of Pwll as he journeys into Annwn, though I especially remember a story where a hero is given 46 impossible tasks to accomplish before he may marry the woman he loves. He gets the help of King Arthur and the other knights, but only does three or four of them before the bard loses interest, and they go kill the giant and the knight marries his lady-love.

Perhaps a better example is the Russian fairy story about a prince who is pledged to be given to the Devil, but he is able to outsmart the Devil with the help of a beautiful woman who has learned magic, so that he is able to spot the true tsarina among a group of 46 women indentical in every way.

Or what about the wise woman from Chinese folklore who is told she must capture wind and fire upon and within paper, and so she invents the fan and the lantern? The emperor hears great boasts of her beauty, and so he commands her to tell him where the center of the world is, and she replies, "It is directly in front of you; if not, please tell me where it is, that I may be corrected." And when he orders hre to squeeze enough grapes to fill the ocean, she replies, "Certainly. First please tell me how large the ocean is, that I may begin filling it."

Or there's this song, made popular by Simon and Garfunkel, about a woman who sets before her unfaithful lover a series of impossible tasks to regain his place in her affections:


Amazon.com: Luvvies Ballerina Purple Hippo 5": Toys & Games

Amazon.com: Luvvies Ballerina Purple Hippo 5": Toys & Games (clipped to polyvore.com)

2012-01-22

Moment of truth


As it happens, I know exactly what the purpose of this blog is, but you are not yet ready for this truth. You will be required to gather five things, the nature of which you will come to understand more fully in time, but for now, I will inform you that at least one of them is dangerous, at least one of them is alive, at least one of them is not a tangible object, and at least one of them is completely free of trans-fats.

You will soon be ready to begin your journey of discovery; for now, you must be patient.

Moment of discovery

So I noticed yesterday that I have a blog named "The Purple Hippo."

What a nice pictureWhat is this blog for? I have no idea. Why did I create it? I don't remember. What purpose can such a blog serve? Beats me. The blog remains a mystery, made all the more compelling by the fact that I created it for reasons unknown and unscrutable, and it has been in existence all this time, biding its time, waiting for a purpose.

And now it has its first post; and because he is the sort of person who on general principle would support a blog named The Purple Hippo, I have invited my friend Brucker to contribute.

Maybe he'll know what it's for.